Ang kwento ni Sally Ordinario-Villanueva, isang Filipina overseas worker na binitay sa China noong 2011 dahil sa kasong drug trafficking, ay nananatiling isa sa pinakamalungkot at pinakakontrobersyal na kabanata sa kasaysayan ng mga Pilipinong nagtatrabaho sa ibang bansa.

Pag-aresto at Hatol

Si Sally Ordinario-Villanueva ay isang dating overseas Filipino worker (OFW) na naaresto sa China matapos mapatunayang sangkot sa pagpuslit ng ilegal na droga (heroin) — isang krimeng may parusang kamatayan sa ilalim ng batas ng China.

Noong 2008, siya at ilan pang dayuhan ay nahatulan ng Chinese court matapos ang paglilitis. Sa kabila ng mga apela ng pamilya at diplomatikong pakiusap ng pamahalaan ng Pilipinas, pinagtibay ng korte ng China ang hatol na bitay laban sa kanya.

Ang kanyang kaso ay agad na umani ng pansin mula sa mga human rights groups at migrant workers’ organizations, na nagbabala sa panganib na kinahaharap ng mga OFW na maaaring mabiktima ng mga sindikato o mapahamak dahil sa mahigpit na batas sa ibang bansa.

Huling mga Sandali at Pahayag ng Pamilya

Sa mga huling araw bago isagawa ang hatol, inilarawan ng pamilya ni Sally ang kanilang masakit na karanasan nang makita siya sa China bago ang pagbitay. Ayon sa kanyang ama, laking gulat ni Sally nang makita ang kanyang mga magulang at itanong pa umano:

“Bakit po kayo nandito? Mamamatay na po ba ako ngayon?”

Hanggang sa kanyang huling sandali, iginiit ni Sally na siya ay inosente at nagsabing siya ay biktima ng sitwasyon. Humingi siya ng tawad sa kanyang pamilya at nagpahayag ng pagsisisi sa anumang sakit na kanyang naidulot.

Matapos isagawa ang bitay noong 2011, inuwi sa Pilipinas ang kanyang mga labi, kung saan sinalubong ito ng matinding pagluluksa ng kanyang pamilya at mga kaanak.

Reaksyon ng Publiko at Pamahalaan

Ang kaso ni Sally Villanueva ay muling nagpasiklab ng diskusyon sa Pilipinas tungkol sa:

• kaligtasan ng mga OFW
• panganib ng ilegal na recruitment at drug syndicates
• at ang epekto ng mahigpit na batas ng ibang bansa sa mga migranteng manggagawa

Habang nagpahayag ng pakikiramay ang pamahalaan ng Pilipinas, iginiit din ng China na ang hatol ay isinagawa alinsunod sa kanilang batas, at walang sinuman — lokal man o dayuhan — ang exempted sa parusa para sa mabibigat na krimen.

Pamanang Aral

Ang kwento ni Sally Ordinario-Villanueva ay patuloy na binabanggit bilang babala sa mga Pilipinong naghahangad magtrabaho sa ibang bansa. Isa itong paalala ng:

• panganib ng pagtanggap ng kahina-hinalang trabaho o kontrata
• kahalagahan ng kaalaman sa batas ng bansang pupuntahan
• at ng matinding kapalit kapag nasangkot sa ilegal na gawain, sinasadya man o hindi

Bagama’t lumipas na ang maraming taon, ang kanyang kaso ay nananatiling bahagi ng mas malawak na usapin tungkol sa OFW protection, hustisya, at sakripisyong dinaranas ng mga Pilipino sa paghahanap ng mas magandang buhay.